Bosqichma-bosqich: sayt turini tanlash, narx, muddat va qabul.

Toshkentda sayt yasaydigan o‘nlab studiya va yuzlab frilanser bor, tashqi tomondan esa ularning hammasi bir xil ko‘rinadi: chiroyli sayt, portfolio va «arzon qilamiz» degan va’da. Xato tanlovning narxi darrov ko‘rinmaydi. Sayt sekin ochiladi, reklamadan kelgan odam ariza qoldirmaydi, qidiruvda esa umuman topilmaydi — va buning sababi bir yildan keyin ham aniqlanmaydi. Quyida — ijrochini shartnomadan oldin tekshirish uchun amaliy ro‘yxat.
Birinchi qadam — portfolioni ochib ko‘rish. Ko‘rsatilgan saytlar hozir ham ishlayotgan bo‘lishi kerak: domenni brauzerda oching, telefonda tekshiring, tezligini o‘lchang. Agar barcha saytlar bir xil shablonda bo‘lsa, demak individual dizayn yo‘q, faqat ranglar va sarlavhalar almashtirilgan, siz ham xuddi shunday nusxa olasiz.
“Portfoliodagi sayt ochilmasa yoki mijoz nomi ko‘rsatilmasa, bu ish haqiqatan bo‘lganini tekshirib bo‘lmaydi. Har bir manzilni brauzerda o‘zingiz ochib ko‘ring.”
Ba’zi ogohlantiruvchi belgilar darhol ko‘rinadi. Narx aytilmasa va «keling, avval uchrashamiz, keyin aytamiz» deyilsa — bu yaxshi belgi emas. Yozma shartnoma taklif qilinmasa, kafolat faqat og‘zaki bo‘lsa, domen ijrochining nomiga yozilsa yoki hosting kirish ma’lumotlari berilmasa — bularning hammasi jiddiy xavf. Qidiruvda birinchi o‘rin kafolatlansa ham ishonmang: buni algoritm hal qiladi va uni hech kim boshqara olmaydi, kim kafolat bersa — sizni chalg‘itmoqda.
Frilanser arzonroq turadi, lekin u bitta odam: kasal bo‘lsa yoki ishni tashlab ketsa, loyiha to‘xtaydi va uni davom ettiradigan hech kim qolmaydi, kod esa boshqa hech kimga tushunarli bo‘lmaydi. Studiyada dizayner va dasturchi alohida, shuning uchun ish har qanday holatda davom etaveradi. Konstruktor esa eng arzon boshlanadi, lekin oylik to‘lov abadiy qoladi va sayt sizga tegishli bo‘lmaydi. Ya’ni tanlov faqat byudjetga emas, ko‘proq xavfni qabul qilishga bog‘liq bo‘ladi.
| Kim bajaradi | Afzal tomoni | Xavflar |
|---|---|---|
| Frilanser | arzon, tez ishlaydi | bitta odamga bog‘liq |
| Studiya | jamoa, shartnoma, kafolat | qimmatroq turadi |
| Konstruktor | darhol boshlanadi, arzon | sayt sizniki emas |
| Ichki jamoa | to‘liq nazorat va tezlik | oylik xarajat ko‘p |
| Tanish odam | ishonch va arzon narx | hujjat, muddat yo‘q |
Shartnoma imzolashdan oldin savol bering. Loyihada aynan kim ishlaydi va qancha vaqt, oraliq natija qanchada bir ko‘rsatiladi, nechta tuzatish narxga kiradi va qaysi biridan boshlab pullik bo‘ladi. Kafolat aynan nimani qamraydi, texnik yordam qancha turadi, sayt qaysi hostingda joylashadi, zaxira nusxa bormi va u qanchalik tez tiklanadi. Javoblarni yozma olishga harakat qiling — og‘zaki kelishuvni keyin isbotlab bo‘lmaydi va bahs paytida u hech qanday kuchga ega emas.
Yaxshi ijrochining asosiy belgisi bitta: u sizga ochiq raqam aytadi va uni hujjatga yozadi. Narx saytda ochiq turadi, muddat shartnomada qayd etiladi, kafolat esa yozma ravishda beriladi. Bunday ijrochi sizga keraksiz narsani sotmaydi: vazifangizga arzonroq yechim mos kelsa, shuni ochiq aytadi va o‘z foydasini keyinroq qo‘yadi. Aksincha bo‘lsa — boshqa variantni qidiring, chunki keyin tuzatish har doim qimmatga tushadi va ko‘pincha saytni butunlay qaytadan qurishga to‘g‘ri keladi.
Bizning portfoliomizda 300 dan ortiq ish bor va ularning 34 tasi hozir ochib ko‘rish uchun ochiq turibdi. Har birini o‘zingiz tekshirib ko‘ring: telefonda oching, tezligini o‘lchang va mijoz nomini toping. Shundan keyin bizga yozing va vazifangizni birga ko‘rib chiqamiz: qaysi tur mos kelishini va qancha turishini aytamiz.
Fikr qoldiring