Sayt yaratishni aynan nimadan boshlash kerak

Kirish so‘zi

Bu qo‘llanma bitta savolga javob beradi: sayt yaratishni nimadan boshlash kerak. Umumiy gaplarsiz — bosqichlar, real muddatlar, ochiq narxlar va shartnomadan oldin tekshiriladigan narsalar. Sayt dizayndan boshlanmaydi. U bitta savoldan boshlanadi: sayt kimga va nima uchun kerak. Shu savolga yozma javob bo‘lmasa, keyingi bosqichlarning hammasi taxminga aylanadi, natijani esa o‘lchab bo‘lmaydi va bahs «chiroylimi yoki chiroyli emasmi» degan darajada qoladi.

Uchta savolga javob yozing. Sayt qanday harakatni keltirib chiqarishi kerak: ariza, qo‘ng‘iroq, buyurtma yoki filialga kelish. Bitta asosiy harakat bo‘lsin. Keyin — kim keladi va qanday so‘zlar bilan qidiradi. Uchinchisi — natijani nimada o‘lchaysiz: oyiga nechta ariza va qaysi narxda. Bu raqamsiz sayt shunchaki bezakka aylanadi.

• Maqsad – sayt qanday harakatni keltirib chiqarishi kerak: bitta asosiy harakat.
• Auditoriya – kim keladi, qaysi qurilmadan kiradi va aynan nimani qidiradi.
• So‘rovlar – odamlar sizni qanday so‘zlar bilan qidiradi va qanchalik tez-tez.
• Raqobat – shu sohadagi uch-to‘rt saytni oching va ularning kuchli tomonlarini yozib qo‘ying.
• Kontent – matn, rasm va narxlar kimdan olinadi hamda qachon tayyor bo‘ladi.
• O‘lchov – natija qanday sanaladi va kim kuzatadi.

“Eng ko‘p uchraydigan xato — «hammada bor, menda ham bo‘lsin» degan yondashuv. Bunday sayt na ariza keltiradi, na sotadi: uning oldida aniq vazifa qo‘yilmagan.”

Muallif: MXMEDIA

veb-studiya

Sayt turini tanlash

Sayt turi har doim vazifadan kelib chiqadi. Sotuv bitta taklifga tayanadigan bo‘lsa — landing page yetadi va uni bir hafta ichida chiqarish mumkin. Tanlov kerak bo‘lsa, ya’ni bir nechta xizmat yoki bo‘lim bor — ko‘p sahifali sayt kerak bo‘ladi. Ishonch birinchi o‘rinda bo‘lsa: kompaniya tarixi, litsenziya, jamoa va mijozlar ro‘yxati — korporativ sayt tanlanadi. Tovar sotilsa va savat hamda onlayn to‘lov kerak bo‘lsa — internet-do‘kon. Ikkilansangiz, kichikroqdan boshlang.

1. Landing – 2 000 000 so‘m, 5–7 ish kuni.
2. Ko‘p sahifali – 4 000 000 so‘m, 7–10 ish kuni ichida.
3. Korporativ – 6 000 000 so‘m, 14–21 ish kuni ichida.
4. Internet-do‘kon – 8 000 000 so‘m, 30–45 ish kuni ichida.
5. Telegram bot – 2 500 000 so‘mdan boshlanadi, muddat 2–4 hafta.

Domen va hosting

Domen qisqa va o‘qilishi oson bo‘lishi kerak. O‘zbekiston auditoriyasi uchun .uz zonasi tabiiy tanlov bo‘ladi va u ishonch uyg‘otadi. Eng muhimi — domen sizning nomingizga ro‘yxatdan o‘tsin, studiya yoki tanish dasturchi nomiga emas, aks holda uni keyin qaytarib olish juda qiyin bo‘ladi. Hosting mahalliy bo‘lgani yaxshi: sahifa tezroq ochiladi va TAS-IX ulanishi foydalanuvchiga sezilarli tejov beradi. SSL sertifikati esa majburiy: usiz brauzer saytni xavfli deb belgilaydi.

Nima bo‘yicha	Kimning nomida	To‘lovi
Domen	siz yoki kompaniya	birinchi yil bizdan
Hosting	faqat siz yoki kompaniya	bizdan, bepul
Kod	to‘liq to‘lovdan keyin siz	narxga to‘liq kiradi
Kontent	siz berasiz, biz yozamiz	narxga kiritilgan
Admin panel	to‘lovdan keyin sizniki	o‘qitish ham bepul

Qabul qilish ro‘yxati

Saytni qabul qilishdan oldin uni o‘zingiz tekshirib ko‘ring. Telefonda oching: matn chetga chiqib ketmasin, tugmalar bosilsin, forma ishlasin va ariza haqiqatan pochtangizga kelsin. Har bir sahifada sarlavha va tavsif to‘ldirilgan bo‘lishi kerak, sayt xaritasi esa qidiruv tizimlariga yuborilgan bo‘lsin. Boshqaruv panelini so‘rang va bitta matnni hamda bitta rasmni o‘zingiz o‘zgartirib ko‘ring: agar bu chiqmasa, keyin har bir kichik tuzatish uchun ijrochiga murojaat qilasiz.

• Mobil – telefonda hech narsa chetga chiqib ketmasligi kerak.
• Formalar – ariza yuboriladi va xabar pochtangizga haqiqatan keladi.
• Tezlik – sahifa ikki-uch soniyada ochilishi kerak, undan sekin emas.
• SEO – har bir sahifada sarlavha va tavsif to‘ldirilgan bo‘lsin.
• Kirish – admin panel va hosting kalitlari faqat sizda bo‘lsin.

Xulosa

Muvaffaqiyatli sayt uch narsadan iborat: vazifa, kontent va ijrochi. Vazifani siz aniqlaysiz, kontentni birgalikda yig‘amiz, ijrochini esa og‘zaki va’daga emas, hujjat va portfolioga qarab tanlaysiz. Shu uchtasi joyida bo‘lsa, qolgani texnik masala bo‘ladi va uni kelishilgan muddat ichida bemalol bajarish mumkin. Agar ulardan biri joyida bo‘lmasa, hatto eng yaxshi dizayn ham natijani qutqarmaydi va pul behuda ketadi: sayt chiroyli bo‘ladi, lekin ariza keltirmaydi.

Ish 50/50 tartibida to‘lanadi yoki 40/30/30 bo‘lib to‘lanadi, saytga bir yil rasmiy kafolat beriladi. Hosting va domen birinchi yil sovg‘a, ishga tushgandan keyin olti oy texnik yordam bepul. Vazifangizni yozing — qaysi tur mos kelishini va qancha turishini birga hisoblaymiz, keyin muddatni shartnomada yozib beramiz.